Wil Heeffer zoekt de weg naar het ‘goede leven’

Eerst de zakelijke mededelingen.
1. Wil Heeffer heeft een filosofisch boek geschreven, en Aspekt geeft het uit.
2. De presentatie van dit boek vindt plaats op woensdag 15 september a.s. om 20.00 uur in de kapel van het CC Jan van Besouw.
3. Deze presentatie mag u niet missen! Paul Overmeer zal de auteur interviewen, waarbij zal worden ingegaan op de diverse thema’s van het boek. Heinz Kimmerle, emeritus hoogleraar filosofie en een leermeester van Heeffer, zal een voordracht houden waarin hij zijn licht zal laten schijnen over het boek.
4. Het boek is te koop bij de boekhandel voor de luttele prijs van 19,50 euro.

Oké, u heeft nú even de tijd om in uw agenda te noteren: 15-9, 20.00 uur, kapel JvB, Heeffer.

We kennen Wil Heeffer als tandarts, als dichter met een reeks van fijnzinnige poëziebundels, en als auteur van een prachtige roman. Maar nu laat hij zich nadrukkelijk kennen als filosoof, als iemand die zich heeft verdiept in de problemen van onze tijd, en daar een filosofisch antwoord op formuleert. Hij legt zijn gedachten neer in een boek dat de titel draagt ‘Tot elkaar veroordeeld’, en als ondertitel voert: ‘Zorgen voor morgen’.
Het centrale thema van het boek is onze afhankelijkheid, en hoe die ons lot en bindmiddel is: we zijn tot elkaar veroordeeld. In 7 hoofdstukken gaat Wil Heeffer in op tal van onderwerpen die ons belemmeren in ons streven naar het goede leven, naar vrijheid en geluk. Hij schrijft onder meer over zelfbehoud, angst en de dood; over de tijd als instrument en over geld als uitdrukkingsvorm; over tolerantie; over de gelijkwaardigheid van man en vrouw met erkenning van hun verschillen; over massificatie en zelfbehoud; over de paralyse van de dialoog in de discussie; over internet en de sensus communis. Het is een breed scala van thema’s die ons allemaal bezighouden. Het zijn de thema’s die ons leven anno 2010 sterk kleuren, en waarover we soms heftig met elkaar van mening verschillen. Ik noem bijvoorbeeld de multiculturele samenleving en onze politieke cultuur. Eén onderwerp waaraan Wil Heeffer veel belang hecht, kon/kan ik niet zo meevoelen: het belang van internet voor onze manier van leven. Maar verder: het zijn onderwerpen die ertoe doen! En Wil heeft daar behartigenswaardige wijsheden over te melden. Hij breekt zich niet, zoals David van Goirle (1591-1612), het hoofd over de vraag of er een ledige ruimte is tussen de atomen waaruit de gehele wereld, de totale werkelijkheid, is opgebouwd, nee, hij denkt na over de inrichting van de wereld, en hoe we de mensen in harmonie met elkaar kunnen verbinden, want tussen individuen is er geen ledige ruimte. 

Wil heeft een mooi boek geschreven. Elk hoofdstuk begint hij met een anekdote die iets zegt over het thema dat hij gaat behandelen. Plezierige introducties zijn dat, zoals het verhaal van Nestlé bij het hoofdstuk over communicatie en publieke opinie.
Nestlé zet een reclamecampagne op om de afzet van haar chocolade in de Arabische wereld te vergroten: op grote reclameborden langs de belangrijkste wegen wordt in beeldtaal duidelijk gemaakt waar het om gaat. We zien, van links naar rechts: een huilend kind, een dampende kop chocolademelk, en een opgewekt lachend kind. De campagne had eerder een negatief dan een positief effect, want de bedenkers van deze advertentie hadden over het hoofd gezien dat in de Arabische landen van rechts naar links wordt gelezen, waardoor de boodschap ineens in haar tegendeel veranderde.

Na zo’n anekdote gaat het de diepte in, en daarbij gaan we bij tientallen oude en nieuwe filosofen langs. Wil Heeffer vaart daarbij graag op het kompas van een paar moderne filosofen die hem bijzonder hebben geïnspireerd: Heinz Kimmerle, Antonio Demasio, Fernando Savater, Lewis Mumford en Charles Taylor. Het zijn voor hem de gidsen bij zijn zoektocht naar inzicht in de confrontaties die wereldwijd het menselijk welzijn frustreren. Het zijn denkers die pleiten voor humanisme en humaniteit, voor interculturele communicatie, en voor begrip en terughoudendheid in een wereld waarin machtsblokken dreigend tegenover elkaar staan, waarin culturen op elkaar botsen, en waarin er nijpend gebrek is aan samenlevingsvormen waarin verschillen leefbaar gemaakt kunnen worden.
Wil Heeffer heeft zich verdiept in zeer uiteenlopende aandachtsvelden. De lijst van gebruikte literatuur is niet voor niets 11 pagina’s lang ( ik zag een titel die mij meteen bijzondere belangstelling inboezemende: Huffington, A., 2003, Pigs at the trough; varkens aan de trog)

‘Tot elkaar veroordeeld’ is geen gemakkelijk boek, geen hapklare brok. Je moet het eigenlijk een paar keer lezen. Niet gulzig naar binnen schrokken als een varken aan de voederbak, maar zorgvuldig proeven als een gourmet. Als lezer kan ik u zeggen: sommige passages, vol ‘stapelzinnen’, waren erg Duitsch (en soms heb ik die met lange tanden genuttigd), andere daarentegen waren tamelijk Fransch (‘hapt zo heerlijk weg’), maar door de bank genomen is het boek goed verteerbaar.
Ik vind dat Wil Heeffer met het schrijven van dit boek een grootse prestatie heeft geleverd. En wat hij ons voorhoudt, is het overwegen/overdenken/overpraten zeker waard.
Laten we dat, met z’n allen, eens doen, op 15 september, om 20.00 uur, in de kapel van het CC Jan van Besouw.

Norbert de Vries