‘Niet de hele dag, niet de hele week, maar af en toe een blikje of papiertje opruimen, maakt al een wereld van verschil’. Dit is het motto van Stichting Vrijwillige Zwerfafval Opruimers (SVZO), een landelijk burgerinitiatief om zwerfafval tegen te gaan. Landelijk zijn er op dit moment al vele duizenden vrijwilligers, die af en toe het zwerfafval in hun eigen buurt verwijderen. In Goirle en Riel is een aantal mensen al enkele jaren actief en zij dragen op deze wijze bij aan een schone leefomgeving.
Contactpersoon van SVZO in Midden-Brabant is Goirlenaar Johan Verwiel. Deze oud-tekenleraar van het ROC Tilburg is een echte natuurliefhebber en wandelt veel. Vanuit zijn huis aan de zuidrand van Goirle is hij in enkele stappen in het natuurgebied Gorp en Roovert. Tijdens zijn wandelingen begon Johan zich steeds meer te storen aan het zwerfafval, dat hij op zijn routes tegenkwam. “Sommige mensen nemen het woord ‘wegwerpaansteker’ wel heel letterlijk”, verduidelijkt Johan. Ook zag hij al wekenlang, langs een bospad, een wijnfles liggen en hij besloot om deze fles, die natuurlijk niet in de natuur thuis hoort, mee te nemen en in de glasbak te gooien. Door een ingezonden brief in het Brabants Dagblad kwam Johan Verwiel in contact met SVZO. Deze stichting is in april 2007 opgericht door Willem Vos, de man die in Lelystad het VOC-schip ‘Batavia’ heeft nagebouwd. De mensen van de stichting gaan er van uit dat zwerfafval niet verdwijnt door regels, boetes of statiegeld, maar wel door samen opruimen.
Het zien liggen van zwerfafval verlaagt de drempel om zelf afval weg te gooien. Het tegenovergestelde werkt ook. Een schone leefomgeving nodigt niet uit om zwerfafval achter te laten.
Voor Johan Verwiel is de toespraak van het indianenopperhoofd Seattle uit 1854 een echte inspiratiebron. Toen de Amerikaanse regering destijds het land van zijn Dwanish-stam wilde kopen, zei dit opperhoofd: “De aarde is onze broeder en niet onze vijand zoals de blanke man de aarde beschouwt. De blanke man wil de aarde veroveren, bezitten en ten slotte kaal vreten en achterlaten als een woestijn. De dieren, de rivieren zijn onze broeders en zusters. Wees daarom vriendelijk voor hen.” Dat opperhoofd pleitte toen al voor een respectvol omgaan met alles wat groeit en leeft.
Uitgiftepunt
Sinds juni 2010 is Johan Verwiel het negende uitgiftepunt van de SVZO in onze provincie en dan specifiek voor Tilburg en omgeving. Dit houdt niet meer in, dan vrijwilligers voorzien van een afvalgrijper en enig promotiemateriaal. Door gebruik te maken van deze afvalgrijper hoef je niet te bukken en krijg je ook geen vuile handen. “Het is de bedoeling dat de vrijwilliger zelf een tasje of zak meeneemt om het gevonden zwerfafval in op te bergen en dit thuis in de kliko te gooien. Zo hebben zich bijvoorbeeld enkele dames uit de Reeshof aangemeld, die wekelijks bij elkaar kwamen en afspraken om samen iedere week een rondje door het Reeshofpark te maken. Tijdens hun wandeling is het een kleine moeite om het aanwezige zwerfafval mee te nemen. Inmiddels zijn er in Tilburg ook al twee uitgiftepunten en sinds kort is er ook een uitgiftepunt in Loon-op-Zand..
De vrijwilligers
In Goirle en Riel zijn nu ongeveer twintig vrijwilligers actief. Zij houden bijvoorbeeld de buurten: Hoogstraat, Caddenbosch, Grobbendonckpark, een parkeerplaats in de Hellen en het Trambaantje schoon. Eind 2010 ontving de heer Leo van Zeeland, die het Grobbendonckpark schoonhoudt, onder andere voor dit werk de Goirlese Vrijwilligersprijs. Zelf neemt Johan Verwiel de omgeving van de St.Janskerk en Thebe/Elisabeth voor zijn rekening. “In het begin is het wel even wennen om in het openbaar het vuil op te ruimen”, geeft Johan Verwiel toe,“maar het went snel, zeker als je van voorbijgangers complimentjes krijgt.” Regelmatig klinkt het: “Ge zijt goed bezig”, “’t komt er weer netjes uit te zien”, “Gij komt hoog in den hemel” of “ Dat moesten meer mensen doen, dan zag het er overal netjes uit”. Een inwoonster uit Goirle (ook een vrijwillige afvalopruimer) liet het volgende bericht achter in het gastenboek van de website van SVZO. “Even een berichtje dat we vandaag (mijn man en ik) voor het eerst op pad zijn geweest. We hebben zwerfafval opgeruimd tussen Goirle en Hilvarenbeek en 2 zakken vuil opgehaald. Het was fijn om veel positieve reacties van voorbijgangers te krijgen. Wat een mooi initiatief, deze stichting!”
Als de lezers van het Goirles Belang zich door dit verhaal geïnspireerd voelen om vrijwilliger te worden bij SVZO, dan dienen zij contact op te nemen met deze stichting in Lelystad. Dit kan via www.svzo.nl.. Door de stichting worden nieuwe vrijwilligers doorverwezen naar Johan Verwiel. Meer informatie is ook op deze website te vinden.
Zwerfafval
Zwerfaval wordt door heel veel mensen op vele plaatsen achtergelaten. Toch kun je constateren dat op bepaalde plaatsen, zoals: opritten bij snelwegen, wandelroutes in de natuur, in de buurt van winkels en cafetaria en op hangplekken meer afval is te vinden. De personen, die dit zwerfafval achterlaten, realiseren zich waarschijnlijk niet hoe lang het duurt voordat dit afval weer uit de natuur is verdwenen. Een blikje op de grond kan nog wel 50 jaar rondzwerven en een plastic flesje of een patatbakje 10 jaar. Kauwgom kan 20 tot 25 jaar blijven liggen en een sigarettenpeuk vergaat pas na 2 jaar. Bananen- of sinaasappelschillen kunnen, afhankelijk van het weer, 1 tot 3 jaar blijven liggen voordat ze zijn vergaan.
Uit onderzoek is gebleken dat jongeren de grootste vervuilers zijn. Vaak kun je aan het achtergelaten afval zien welke route deze jongeren naar huis fietsen. Het zou goed zijn als scholen, in het kader van de milieulessen, hier aandacht aan besteden. SVZO heeft hiervoor een mooi informatiepakket beschikbaar. Helaas zijn het niet alleen de jongeren, maar ook veel volwassenen, die zomaar afval weggooien.
Ieder jaar wordt er een landelijke schoonmaakdag gehouden. Dit jaar was dat op 12 maart. Vele scholen doen aan deze actie “Nederland Schoon” mee. Vele tonnen vuil worden op die dag opgehaald, maar een week later ligt er al weer zwerfafval.
Door vrijwilliger te worden bij de Stichting Vrijwillige Zwerfafval Opruimers kunt ook u er voor zorgen dat onze leefomgeving schoon blijft. Immers, wie wil niet wonen in een mooie en schone leefomgeving?
JS





