Sta even stil bij de moord op deze onschuldige slachtoffers

Op vrijdagmiddag 15 augustus worden om 12.00 uur in de bossen van Gorp & Rovert de 5 gefusilleerde gijzelaars herdacht. Iedereen is welkom om deze vijf onschuldige landgenoten, die werden vermoord uit wraak, te herdenken. Wie waren deze mannen en waarom moesten zij sterven?

De Duitse bezetters hadden op 4 mei 1942, 460 Nederlanders opgepakt en ondergebracht in het Klein Seminarie Beekvliet in Sint-Michielsgestel. Op 13 juli werden 800 mannen opgesloten in het Groot Seminarie in Haaren. Door overbevolking werden al snel personen vrijgelaten totdat er 642 gijzelaars overbleven. Gijzelaars waren het, want zij stonden met hun leven borg voor sabotagedaden door het verzet. Toen begin augustus in de buurt van Rotterdam toch een aanslag werd gepleegd op een trein met Duitse militairen, maakte de Duitse bezetter de dreigementen waar. In de vroege ochtend van 15 augustus werden 5 gijzelaars naar de bossen van Gorp & Rovert gebracht en daar gefusilleerd. Wie waren deze mannen, naar wie in de wijk Grobbendonck 5 straten zijn vernoemd.

ROBERT BAELDE,

geboren in 1907, stamde uit een vooraanstaande Rotterdamse familie. Hij was actief in het sociaal-pedagogisch werk op vrijzinnig-christelijke grondslag. Aanvankelijk in het bijzonder ten behoeve van werklozen. Nadien leidde hij een volkshogeschool. Hij werd op 4 mei 1942 gegijzeld in Beekvliet, vermoedelijk wegens zijn werk als secretaris van de Nederlandse Unie in Rotterdam.

CHRISTOFFEL BENNEKERS,

geboren in Zwolle in 1894, werd na verschillende functies in de Landmacht en bij de politie in maart 1940 benoemd tot hoofdinspecteur van de politie in Rotterdam. Na de capitulatie in mei 1940 vernietigde hij alle papieren die voor de Duitsers van belang konden zijn. Ook overigens wist de bezettende macht dat zij niet op zijn medewerking zou kunnen rekenen. Hij werd op 13 juli 1942 gegijzeld in Haaren.

OTTO GRAAF VAN LIMBURG STIRUM,

geboren in Oosterbeek in 1893, was in verschillende functies werkzaam bij het Openbaar Ministerie, het laatst als Substituut Officier van Justitie in Arnhem. De reclassering had zijn bijzondere belangstelling. In oktober 1941 kwam hij in conflict met de nationaal-socialistische Procureur Generaal bij het Arnhemse Gerechtshof. Als gevolg daarvan werd hij ontslagen. Een functie elders, eveneens onder Duitsgezinde leiding, weigerde hij. Hij werd op 4 mei 1942 gegijzeld in Beekvliet.

WILLEM RUYS,

geboren in Rotterdam in 1894, doorliep buiten Nederland een scholing in het scheepvaartbedrijf. Sinds 1919 was hij als reder werkzaam bij de scheepvaartmaatschappij Rotterdamsche Lloyd. In 1940 en 1941 werd hij twee maal enkele maanden door de bezetters gevangen gezet, wegens een verdenking van betrokkenheid bij illegale activiteiten. Hij werd op 13 juli 1942 gegijzeld in Haaren.

ALEXANDER BARON SCHIMMELPENNINCK VAN DER OIJE,

geboren in Den Haag in 1913, studeerde in Parijs en Florence. In de laatste stad was hij tevens werkzaam voor het Nederlandse Consulaat. Na zijn terugkeer in Nederland, in juli 1940, werkte hij onder meer bij een verzekeringsmaatschappij en voor de exploitatie van eigen landbezit in Zeeland. Op 3 mei en 10 juli 1942 wilden de bezetters hem in gijzeling nemen, maar troffen hem niet op het opgegeven adres aan. In de nacht van 13 op 14 augustus werd hij alsnog gevangen genomen en naar Beekvliet overgebracht.

Drie andere gijzelaars, Jan Haantjes, Jacobus van den Kerkhoff en Hein Vrind werden op 16 oktober 1942 in de bossen bij Woudenberg gefusilleerd.

Herdenking

Op de fusillade plaats op Gorp & Rovert staan 5 palen (niet de originele palen) en is een gedenksteen geplaatst. Dit monument draagt een bronzen plaquette met de tekst:

OM DE FIERE GEEST VAN HET NEDERLANDSE VOLK TE BREKEN HEBBEN DE DUITSERS IN DE ZOMER VAN HET JAAR 1942 VELE HONDERDEN BURGERS ALS GIJZELAAR GEVANGEN GEZET IN DE SEMINARIA TE ST. MICHIELSGESTEL EN HAAREN. ACHT HUNNER ZIJN DOOR DE VIJAND DOODGESCHOTEN. OPDAT HET NAGESLACHT HUN KOSTBAAR OFFER GEBRACHT VOOR HET VADERLAND NIET VERGETE EN ER ZICH AAN STERKE, HEBBEN HUN MEDE-GIJZELAARS DEZE GEDENKSTEEN GEPLAATST.

Aan de achterzijde is eveneens een bronzen plaquette aangebracht, met daarop de tekst:

OP DEZE PLAATS ZIJN 15 AUGUSTUS 1942 GEVALLEN:

ROBERT BAELDE

CHRISTOFFEL BENNEKERS

OTTO GRAAF VAN LIMBURG STIRUM

WILLEM RUYS

ALEXANDER BARON SCHIMMELPENNINCK VAN DER OYE

EN 16 OKTOBER 1942 IN EEN BOS NABIJ WOUDENBERG:

JAN HAANTJES

KOOS VAN DEN KERKHOFF

HEIN VRIND

Iedereen is op 15 augustus om 12.00 uur welkom om de vijf gijzelaars op de fusilladeplaats te herdenken. Volg vanaf de Turnhoutsebaan de aanwijzingsborden.

JS