“Kijk naar de ziel van Riel” is een initiatief van een groep Rielenaren die de ambitie heeft uitgesproken om Riel van het verleden tot heden in woord en beeld voor een breed publiek onder de aandacht te brengen. Hiertoe worden zowel het Goirles Belang als Facebook (Kijk naar de ziel van Riel) en de site www.zielvanriel.nl ingezet. Wekelijks wordt de rubriek “Groeten uit Riel” gepubliceerd. In deze rubriek worden 1 of 2 foto’s geplaatst met begeleidende tekst uit diverse tijdsvakken.

Foto 1

Er werd in de gezinnen aan het Zandeind, in familie of bij de buren, van alles doorgeschoven. Als een bepaalde fiets niet meer te gebruiken was, ging die naar een ander gezin. Toos Huijbregts mocht een fiets van neef Frans Schellekens ontvangen, een doortrapper. Blij met de fiets. Waar de kinderen Schellekens op hadden leren fietsen werd ook door Toos en Maria gebruikt om het fietsen te leren. Voorafgaand aan de verjaardag van Sinterklaas werd de schoen nog klaargezet met een wortel in de schoen voor het paard van Sinterklaas. Bij ons dus op nummer 37, wij mochten gewoon gaan kijken wat Sinterklaas gebracht had. Al was het midden in de nacht. Bij de andere gezinnen mochten de kinderen pas later gaan kijken. Een keuzemoment was dan nog voor of na het melken. Wat bij nummer 37 ook van toepassing was, hammen roken in de schoorsteen, de hammen hingen boven in de schoorsteen en er was een speciale kast boven om ze te bewaren. In het algemeen veel boerderijen hadden meer dan 1 kelder. Vaak was er dan een aardappelkelder onder de bakoven en daarnaast nog een andere kelder om andere etenswaren in op te slaan. In de kelder stond een grote kuip waar men na de slacht het vlees in kon leggen, na te zijn gepekeld met grof zout. Daarna werden de hammen en zijden spek gedroogd en aldus in de schouw gerookt.

Na het roken bewaarde men het vlees in een spekkast boven de bedstee in het haardvertrek. Op de vloer van de kelder stonden verder verschillende grote Keulse potten, waarin groenten, zoals zuurkool en snijbonen werden ingemaakt. Op planken aan de wand was tenslotte ruimte voor weckflessen. Jan Huijbregts verhuist met zijn gezin in september 1976 naar de Spaansehoek 6. Hij verkoopt Zandeind 37 aan C.C. Crooymans. Die had het gekocht zonder dat zijn vrouw het gezien had. Die bleek er ook niet te willen gaan wonen. Daarom verhuurde Crooymans een diverse opvolgende huurders, gedurende bijna 14 jaar. Wel hield Crooymans hier zijn moestuin bij en hield hij hier zijn paarden.

Foto 2

Zandeind 37 zal dan meerdere malen verhuurd worden aan te weten Ton en Joke Suurland, vanaf 1976 tot 1981, waarna dit gezin verhuist naar Kerkstraat 2. Vervolgens gedurende 6 jaar, man, vrouw en dochter Jonkers-Derks, afkomstig uit Loon op Zand. Vervolgens gezin van der Maden vanaf mei 1982 tot januari 1989. Vervolgens Linssen, een man alleen, samenwonende met Gerbranda van Senus. In 1989 rijden Joost Mols en Ineke van Eijck voorbij aan Zandeind 37. Ze kijken door de poort aan de Goorwegzijde en raken meteen verliefd op het ensemble, de verzameling van gebouwen. En als zij Zandeind 37 gekocht hebben van Crooymans, wordt dat bevestigd. De stress van de dag is voorbij als je het domein betreedt, het paard, de kippen en wat dies meer zij, de gebouwen geven een bijzondere rust. Met de leeftijd van de boerderij in het achterhoofd is het logisch dat er wat eigentijdse bouwkundige aanpassen plaatsvinden, te denken aan gedeeltelijk vloerverwarming, muur- en plafondisolatie en uiteraard dubbele beglazing.

De kap van het woonhuis is ook voorzien van nieuw riet. Er was nog een moment dat Joost en Ineke de oven in het bakhuis wilden vernieuwen, maar dat initiatief stagneerde, het was ook wel een heel grote oven. Na ons zeer verdiept te hebben in de geschiedenis en men eerder niet verder kwam dan informatie vanuit begin 19e eeuw, zijn we tot de slotsom gekomen dat het huidige perceel Zandeind 37 of in deze staat of anderszins al vier a vijf eeuwen bewoond wordt, ook in lijn met de historie van het Zandeind als dorpskern naast Kerkeind en Brakel. Joost Mols en Ineke van Eijck weten ook hoe het hoort met tradities behorend bij hun domicilie en met de tradities op het Zandeind, op zaterdag is het wekelijks rèèven en dat ook nog in een mooi V-vorig patroon.