Het nieuwe jaar is aangebroken

Aanbreken (brak aan, heeft en is aangebroken) 1. (overg.) voor het eerst een deel van een voorraad (vooral van levensmiddelen) nemen; in ’t bijz. van kisten, vaten, flessen enz. : openmaken.

Welnu, het jaar 2026 is open. Nog even opgemerkt: de doos van Pandora is eigenlijk een vat. Een verkeerde vertaling. Erasmus krijgt daarvan de schuld: hij zou het Griekse woord 'pithos' (vat, kruik) verkeerdelijk als 'pyxis' (doos) hebben vertaald. Enfin, we zijn van acquit gegaan (knipoog naar Schijndel) en de bal rolt, wie weet waarheen?

door: Norbert de Vries

Tradities

De nieuwsjaarbijeenkomst met toespraak van de burgemeester, dat is traditie. Ach, er zijn de laatste jaren al zoveel waardevolle tradities teloor gegaan: de zwarte Zwarte Piet, het Driekoningen zingen, de vrouwenbesnijdenis en eerwraak, het vuurwerk op oudjaar, de elfstedentocht, het schrijven van een echte brief, de dieren- en mensenoffers, het kannibalisme, de kerstboomverbranding (behalve in Riel!), het huwelijk, de colporteur die je aan de huisdeur een 26-delige encyclopedie probeert aan te smeren, en zo verder.

We vragen het even aan oud-Goirlese, traditie-deskundige Ineke Strouken: ‘Tradities geven kleur aan een samenleving. De tradities maken een gemeente, bedrijf of land tot wie ze zijn. Maar er komen regelmatig nieuwe bij, of we omarmen gewoontes uit het buitenland. Kijk naar de schoolmusical van groep 8, dat is iets van de laatste veertig jaar. De vlag buiten hangen als iemand is geslaagd doen we pas sinds de jaren 70. Geboorteborden buiten als er een baby is geboren wordt pas tientallen jaren gedaan. Dat zijn relatief nieuwe tradities. Ze gaan en komen. Denk aan de kerstboom die oorspronkelijk uit Duitsland komt en die Nederlanders maar gek vonden. En wat te denken van Halloween. In de jaren 90 zei ik nog: ik denk niet dat dit een blijvende traditie is. Ik had het mis, het wordt steeds groter. Tradities veranderen en nieuwe tradities worden omarmd. Zo zal het blijven gaan.’

By the way, een enkele keer nemen wij geen tradities van de Amerikanen over (Black Friday, Santa met zijn rendieren, enz.), maar nemen zij iets van òns over, zoals het ‘uitwaaien’, het buitenshuis iets ondernemen terwijl de wind hard waait. ‘Als er een land is dat een claim kan leggen op het concept dat wind je gezonder maakt dan is het wel Nederland,’ schrijft de Washington Post, die verder uitlegt hoe je het woord uitspreekt: OUT-vwy-ehn.

Terug naar Goirle

Een geruststellende gedachte: onze burgemeester is geheel bij de tijd. Vanuit zijn werkkamer – ‘het kraaiennest’ wordt deze kamer in huize Van Stappershoef genoemd - op de bovenste verdieping zijner woonst heeft hij zicht op half Goirle. Zijn blik waart met welgevallen over de besneeuwde daken, en daarbovenuit gaat zijn blik als vanzelf naar de toren van de Sint Jan, naar het uurwerk meer bepaald. Weet hij weer hoe laat het is.

Zijn toespraak draaide om verleden, heden en toekomst. Dat is als het ware een reisje door de tijd. Wat een origineel idee! Hoe zei Bilderdijk het ook al weer? ‘In ’t voorleden ligt het heden, in het nu wat worden zal.’ Voelt u wel?

Ik heb - niet tot mijn genoegen helaas - zo’n 25 recente nieuwjaarstoespraken van evenzovele gemeenten doorgenomen. (in de gemeente Wijk bij Duurstede was de toespraak niet uitgesproken vanwege sneeuw en gladheid.) Allemaal te vinden op internet. Sodeknetter, wat een treurnis. Oproepen tot saamhorigheid, nuchterheid en weerbaarheid, dat is wel de grootste gemene deler. Gelukkig hield Mark het braaf en rustig. Heel anders dan de neerslachtige burgemeester van Zwolle die zei: ‘Het is hier echt geen uitzonderlijk knus paradijsje.’ (waar de toon hoort te zijn: ik ben de trotse burgemeester van onze geweldige stad)

De bijeenkomst

Dank voor uw komst, ondanks de wintersche omstandigheden. De aankleding, de decoraties, daarvoor is Joyce Kobes verantwoordelijk (applaus), de muziek is van Elisa (ook applaus), de drankjes en versnaperingen zijn het werk van het team van Interne Zaken (wederom applaus). Alles pico bello, om er maar wat pseudo-Italiaans tegenaan te gooien.

Over decoraties gesproken: Gonny kom eens even naar voren. En daar klonk dat bloedirritante deuntje dat decennialang het herkenningsmelodietje was van de LOG-uitzendingen. Eindelijk weet ik nu wat het is: Klaus Wunderlich am Moog Synthesizer met het nummer ‘Popcorn/cornflakes’. Bbbrrr.

En eindelijk weet ik nu ook wat er in de besloten raadsvergadering van 10 december besloten werd: het ereteken van de gemeente Goirle wordt toegekend aan de koningin van de LOG, aan Gonny Spermon-Mees. Zeer verdiend!!!

Het liep inmiddels tegen achten. Ik ging maar weer eens op huis aan. Daar klonken acht slagen en vervolgens een frisse melodie van het carillon. Heerlijk! Kling klokjes klingelingeling. Oeps, daar gleed ik bijkans uit. Ik kon me nog juist staande houden. En honderd meter verder: boem, daar lag ik met mijn neus op het ijs, ‘dik als de glazen bodems van gebroken bierflessen.’ (B. Pasternak) Wat een feestelijk begin van het nieuwe jaar.