Op de hei bij de brug bij het Riels Hoefke staat een bord dat vermeldt dat de Regte Heide een Provinciaal aardkundig monument is. Met dwars over de hei een aardbreuk: de Feldbiss. Zuidelijk van de breuk is het gebied omhoog gekomen: het Kempisch Plateau; een oude rivierbedding met aan de oppervlakte rivierstenen. Het Mariakapelletje bij het Riels Hoefke is gebouwd van deze rivierkeien.
Noordelijk van de Feldbiss is het terrein gezakt: de zg. Centrale Slenk. Op de internetkaart ”Aardkundig Waardevolle Gebieden Brabant” blijkt er ook nog een zijbreuk te zijn naar Dongen. Die is op de Rielse dijk waarneembaar als de opbolling vlak voor Riel. Dit is ook de waterscheiding tussen oost en west Brabant.
De Dongen-breuk was een relatief droge verhoging tussen de vroegere moerassen in het oosten en het beekdal van de Leij in het Riels laag. Ook de grafheuvels en de ”Celtic Fields” liggen op deze nat-droog overgang.
Op de Regte Heide liggen plaatselijk veel artefacten (door de mens gemaakt) in de zône langs het Riels laag. Ook bij de gegraven plassen bij Riel vond ik grote brokken vuursteen en artefacten: afslagkernen en afslagen bruikbaar als wapen of werktuig. Deze artefacten zijn zeer divers van kleur, vorm en formaat. Veel tetraëders, speer- en pijlpunten, schijven en een verweerde vuistbijl. Maar ook ovaalvormige, mooi afgeronde gepolijste steentjes; vlgs deskundigen ”Maaseitjes” afkomstig uit de branding van een zee die in het Mioceen ter hoogte van het huidige Zuid-Limburg lag. Hierheen meegebracht als ruilobject/sierraad?
Ik heb deze vondsten gemeld bij het Provinciaal Meldpunt Archeologische Bodemvondsten. Het blijken artefacten te zijn van Belgisch- en Maasterras vuursteen.
De oudste afslag is uit de oude steentijd.
Vervaardigd door een voorloper van de moderne mens: de Homo Erectus (1.500.000-300.000 v. Chr.). Verder zijn er stukken uit de midden en late steentijd. Het betreft klingkernen, afslagkernen en getande werktuigen. De vondstmeldingen zijn opgenomen in het Archeologisch Informatiesysteem van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed.
Inmiddels heb ik in deze zône honderden artefacten gevonden. Na regenval of zandstorm komen nog steeds nieuwe exemplaren aan de oppervlakte. Ook vond ik forse stukken zwarte materie die bij verhitting smelt, sterk plakt en stolt in zeer grillige vormen. Het lijkt berkenteer waarmee Neanderthalers stenen vastplakten aan pijlen en speren. Ook deze vondst is gemeld bij de Rijksdienst. Het gaat om houtskool gevangen in een andere substantie. Momenteel worden er verdere tests uitgevoerd.
Deze vondsten duiden op langdurige aanwezigheid van onze préhistorische voorgangers op de Dongen-breuk. Deze zone blijkt vanouds een bewoonbaar gebied. Altijd al hoog en droog geweest als rug tussen twee lagere nattere gebieden. En bewoond door allerlei mensensoorten en -culturen.
Goirle kent dus een zeer oude bewoningsgeschiedenis.
Waard om verder uit te zoeken.
Erik Perdijk