In gesprek met Harm Kolen:

Harm Kolen ken ik als die jonge violist die de Literaire Estafette al gedurende enkele jaren opluistert met zijn spel. Voor uw goed begrip: die estafette is een jaarlijkse avond waarop drie nog weinige bekende of compleet onbekende schrijvers zich in Goirle aan het publiek presenteren: zij lezen voor uit eigen werk en worden geïnterviewd. Deze avonden worden georganiseerd door Boekhandel Buitelaar in samenwerking met de Literaire Kring Goirle.

door Norbert de Vries

Talent

In Leydraden, nummer 135, verschenen in mei 2026, schreef ik een korte terugblik op de tiende Literaire Estafette welke tekst eindigt met de woorden: ‘Drie interessante auteurs, mooie avond, en prachtige muziek van Harm Kolen.’ Hoogste tijd, dacht ik, toen ik dat schreef, om die Harm eens aan de lezers van het Goirles Belang voor te stellen.

Harm is van 2005. Potztausend, denk ik, zó jong en al zó bekwaam. Om maar niet meteen een term als ‘briljant’ te gebruiken. Deze jongeman barst van het talent. Nou niet te hard van stapel lopen -houd ik mezelf voor– niet meteen met allerlei superlatieven gaan strooien. Kalm aan.

Harm was er al heel vroeg bij, want hij was nog maar vijf jaar toen hij koos voor de viool. Hij ging naar de (toen nog) School voor Muziek en Dans Goirle, waar hij les kreeg van Taetske Strouken. Ach, wat heeft die vrouw veel betekend voor het muziekonderwijs en voor al haar leerlingen! (doch dit terzijde)

Componeren

Harm had ook al heel vroeg het idee: ik wil componeren. Pop en jazz spelen op de viool. Experimenteren, improviseren, de spontaniteit opzoeken. Hoe dat componeren begonnen is? In een interview met het Brabants Dagblad van jaren geleden – hij was toen dertien – vertelt hij daarover het volgende: ‘Op een gegeven moment loop ik over straat met een deuntje in mijn hoofd. Als ik dan thuiskomt ga ik achter de computer kijken welke instrumenten het vetste klinken en word het stukje bij beetje steeds groter. Dat vind ik ook zo leuk aan componeren. Je gaat echt van niets naar iets.’ Hij vult nu aan: ‘Tegenwoordig schrijf ik veel meer vanuit een concept. Vorige week heb ik bijvoorbeeld een compositie met het New Rotterdam Jazz Orchestra uitgevoerd gebaseerd op het verhaal over Bartleby van Herman Melville – een personage dat van de een op de andere dag op alles wat hem gevraagd wordt antwoordt: ‘’I prefer not.’’ De vraag die ik me dan stel. Hoe zou een orkest vol Bartleby’s – muzikanten die liever niet hun partituur lezen – eruit zien en wat voor spontaniteit kan dit opleveren?’

Loopstation

Bij de Literaire Estafette maakte Harm gebruik van een ‘loopstation’. Een ‘loop’ is een herhaling van een stukje muziek. Met een loop station kun je de muziek niet alleen herhalen, maar kun je er ook eindeloos nieuwe opnames bovenop stapelen, genaamd ‘overdubs’. Met loops en overdubs kan je in je eentje een complete gelaagde productie maken. Harm licht het toe: ‘Ik begin met een muzikaal thema. Dat herhaalt zich, en dan kun je daarop reageren. Je kunt er steeds nieuwe elementen aan toevoegen. Met ‘loopen’ gaat er een hele nieuwe creatieve wereld met oneindig veel muzikale mogelijkheden voor je open. Herhaling is altijd al een belangrijk element in iedere stijl van muziek geweest. Luister ook naar de ‘minimal music’. Werken met het loop station vind ik dan ook een ontzettend leuke bezigheid omdat je op het podium vóór en met je publiek aan het componeren bent. Het is een fijne manier van musiceren, waarbij je jezelf steeds verrast.’

Het proces van het maken

Harm: ‘Ook als ik op het podium aan het werken ben, voel ik mij meer componist dan violist. Het maken, het proces, daar haal ik veel plezier uit, meer dan het uitvoeren. Ik zou mezelf daarom hoe dan ook niet onder een soort violist scharen, eerder onder het soort componist dat de focus legt op het proces en de vormen van improvisatie en spontaniteit die daaruit ontstaan.

Een van zijn compositie is ‘Rauw’ getiteld, en hij licht dat als volgt toe:

Nu even niet - gepolijst - alles op de tekentafel.

Eindeloos zoeken tot perfectie gevonden is.

Mag het schuren, wringen, plotseling en soms toevallig zijn.

Ongekookt, met peper, zout.

Het hele leven:

Ruw, Ruig, Rauw

(hij voerde deze compositie in 2022 uit samen met het Nederlands Blazers Ensemble; Harm nam al als dertienjarige, in 2018, deel aan de jaarlijkse compositiewedstrijd van het Nederlands Blazers Ensemble!)

De toelichting bij de titel ‘Rauw’ zegt het precies: het mag schuren, wringen, plotseling zijn, want zó werkt de creativiteit.

Filosofie

Harm is iemand, die niet alleen graag speelt, maar ook veel nadenkt over het proces van het maken. Over de muziek als model van de manier waarop we met elkaar omgaan. Dat zijn filosofische vragen, en het verbaast me daarom niet, dat hij vertelt, dat hij volgend jaar, na de afronding van zijn opleiding aan het conservatorium, aan een studie filosofie wil beginnen. Hij wil zich steeds verder verbreden. Hij licht toe: ‘Volgend jaar doe ik eindexamen op het conservatorium en daarvoor voer ik project uit waarin muziek en filosofie worden gecombineerd.’ Hij heeft een project over dataïsme (het geloof dat alles en iedereen om ons heen te vertalen is in data; deze gedachtegang laat weinig ruimte voor interpretatie en spontaniteit) in voorbereiding. ‘Daar gaan we in mijn eindexamen een tegengeluid voor presenteren.’

Schrijven

Op zaterdagen kunt u Harm ontmoeten in de boekwinkel van Michel Buitelaar. ‘Het werken daar is een mooie afwisseling met en tevens toevoeging aan al dat studeren in de loop van de week. Ik lees ook veel, en ik schrijf af en toe. (ik nodig hem natuurlijk onmiddellijk uit om eens wat teksten, een essay wellicht, in te zenden aan de redactie van Leydraden).

We wensen Harm alle succes, en we verwachten zijn naam in de toekomst nog vaak te horen.