Als je veertig wordt, kún je ervoor kiezen om een zaaltje bij de Commanderie of Broeder Liplap te huren en daar een feestje te bouwen. De leden van het Euregio Jeugdorkest (EJO) pakten het iets anders aan. Zij speelden de sterren van de hemel in het iconische Wiener Konzerthaus in Wenen, als onderdeel van het Summa Cum Laude International Youth Music Festival. De eerste prijs ging in de touringcar mee terug naar Goirle.

door Matthijs Lodewijks

Donderdag 3 juli vertrok, vanaf het Jan van Besouw, een grote dubbeldekker in oostelijke richting. Aan boord zaten 85 jeugdige muzikanten, hun instrumenten - vooral violen en cello’s - en een handvol begeleiders. Bestemming: Wenen, de muziekhoofdstad van de wereld. In de geboorteplaats van Johan Strauss en Franz Schubert vond namelijk het gerenommeerde internationale jeugdmuziekfestival plaats. Orkesten uit de hele wereld komen eropaf.

De Goirlese roots van het Euregio Jeugdorkest

En dus ook een afvaardiging vanuit Goirle: het Euregio Jeugdorkest. ‘Euregio’ klinkt behoorlijk grensoverschrijdend. Dat klopt; de orkestleden komen behalve uit Brabant ook uit België. In 1985 zag het orkest het levenslicht. Geestelijk moeder Taetske Strouken uit Goirle: “In die tijd was ik viooldocent en muziekscout. Ik was op zoek naar een manier waarop de beste leerlingen zich verder konden ontwikkelen. Ik dacht: als elke docent in mijn regio zijn of haar beste leerling meeneemt en we een orkest vormen, kunnen ze doorgroeien. Onze connectie met Goirle hebben we altijd behouden. In het Jan van Besouw oefenen we en verzorgen we optredens, vooral voor de gastouders van de orkestleden.”

Tussen 4 en 9 juli trad het EJO niet in het Goirlese culturele centrum op, maar in Wenen. Taetske was er natuurlijk ook bij. “We speelden uitvoeringen in verschillende zalen. Het RadioKulturhaus, de Gouden Zaal van Musikverein en in de MuTh – de thuishaven van de Wiener Sängerknaben. In de finale speelden we composities van Strauss, de jonge Belgische componist Jasper Charlet en een stuk uit West Side Story. De vertolkingen waren feilloos en kwamen binnen. De jury was tot tranen geroerd.”

Vreugde-explosie in een Weens restaurant

De uitslag volgde ’s avonds, tijdens het diner in een restaurant. Toen dirigent Hans Casteleyn de uitslag deelde die hij net daarvoor telefonisch had ontvangen, ging het qua volume crescendo in het Weense schnitzelparadijs. Het is dat er hartje zomer weinig sneeuw ligt in de omgeving van de stad, anders zorgden de decibellen spontaan voor lawinegevaar.

Orkestmoeder Taetske was ongelofelijk trots, vertelt ze. “Ik heb echt zitten genieten van de blijdschap van deze geweldige muzikanten. Daarnaast zijn het ook gewoon fantastische mensen. Meer dan tachtig jongeren tussen de dertien en vierentwintig jaar, met maar zeven begeleiders. Dat hoeft je met een voetbalclub niet te proberen. Het zijn allemaal jonge mensen met een eigen persoonlijkheid die leven voor de muziek en gaan glunderen wanneer ze kunnen optreden. Dat is voor mij belangrijker dan de titel, maar eerlijk is eerlijk: mooi is het natuurlijk wel!”

Tot tranen geroerd

De jury was, hoorde Taetske later, diep onder de indruk van het EJO-optreden. “Sommige juryleden hadden tranen in de ogen van ontroering. Ze spraken ook over een collectief aan liefde en een duidelijk aanwezige inner smile. En dat er binnen het orkest niet gewerkt wordt vanuit druk. Dat klinkt voor ons vanzelfsprekend, maar neem maar van mij aan dat dit niet voor elk orkest geldt. De Spaanse dirigent was bijvoorbeeld zó boos dat ze niet gewonnen hadden, dat hij de concertmeester ter plekke ontsloeg. Sommige dirigenten vliegen eerste klasse en leggen de lat voor zichzelf en hun orkest enorm hoog. Wij gingen na afloop met zijn allen weer gewoon en gezellig de dubbeldekker in.”

De wereld over

Maar niet voor een ’Zugabe’ in het Wiener Konzerthaus, een soort muzikale ereronde. “Ook dat was een prachtige ervaring”, aldus Taetske. “Onze muziek ging de wereld over. Ensembles uit andere landen waren vol lof over ons. Dat is heel mooi om te horen. Het is zó bijzonder wat we met elkaar doen en bereiken. En dat zonder ook maar één cent subsidie; gelukkig hebben we wel trouwe donateurs. Als een voetballertje talent heeft, ligt de rode loper voor hem klaar. Voor een goede harpspeler is de route naar de top uitdagender. Daarom creëren we deze kansen zelf maar. Het EJO is een mooie kweekvijver. Veel van onze oud-musici spelen nu in een gerenommeerd orkest, zoals het Metropole.” En dat begon allemaal in Goirle. Dankzij een viooldocent met een droom.