Een kompas is een instrument dat dient ter bepaling van de richting waarin men zich ten opzichte van de magnetische meridiaan beweegt. Vooral zeevarenden maken graag gebruik van een kompas, want de zee is wijd en diep, en negens staan richtingwijzers. Laatst las ik een verslag van ‘Opperstuurman H. Vierow’ over een schipbreuk in 1845. De opvarenden spoelden aan op een onbewoond eiland, en een deel van de bemanning stapte in de overgebleven sloep om hulp te halen. Ach, zonder kompas en met nauwelijks iets te eten en te drinken aan boord. Verschrikkelijke ontberingen, grote wanhoop en gedurige aanroepingen tot het Opperwezen. Maar eindelijk: ‘Jongens! komt allen overeind! Dáár..... dáár is land, recht vooruit!’. Ik wil maar zeggen, dat een kompas een uiterst nuttig instrument is als je de weg kwijt bent.

door: Norbert de Vries

Kieskompas

Niet alleen op zee, maar ook binnen het politieke landschap kun je verdwalen. Sommigen voelen zich als waren ze op een onbewoond eiland aangeland. ‘Ik heb geen flauw benul op wie ik moet stemmen’, zeggen ze. Al te vaak gaan ze dan helemaal niet stemmen, of ze zweven maar wat. Maar er is hoop voor deze wanhopigen resp. dolenden: het Kieskompas. O, pardon, er zijn meerdere stemhulpen op de markt.

Even een korte marktverkenning

Er zijn zowel institutioneel ontwikkelde stemhulpen, zoals StemWijzer en Kieskompas, als thema-gerichte tools van allerlei maatschappelijke organisaties (zoals Amnesty International, PAX, The Rights Forum). Er circuleren ook andere online hulpmiddelen, zoals Stemchecker, PartijenWijzer, Stemmentracker of Kies interactief. Kortom, een mère à boire (een zee om leeg te drinken) derhalve.

We bepalen ons tot de twee bekendste, meest gebruikte stemhulpen: StemWijzer en Kieskompas.

De StemWijzer is veruit de bekendste stemhulp in Nederland. Je reageert op 30 stellingen - eens, oneens, neutraal - en ziet vervolgens welke politieke partijen het dichtst bij jouw standpunten staan. Het wordt ontwikkeld door ProDemos – Huis voor democratie en rechtsstaat.

Het Kieskompas biedt een vergelijkbare stemhulp maar visualiseert jouw positie ten opzichte van partijen in een assenstelsel (bijvoorbeeld links-rechts, progressief-conservatief). Het komt voort uit een project van de Vrije Universiteit Amsterdam.

Kieskompas tamboereert - nogal snoeverig en pedant, vind ik - op hoe ‘wetenschappelijk, onafhankelijk en betrouwbaar’ het kompas wel niet is en zegt: we geven geen stemadvies, maar laten zien welke partijen het meest met u eens zijn. Stemwijzer werkt precies hetzelfde (reageren op 30 stellingen over politieke onderwerpen) en laat dan zien welke partij het meest bij u past. Als u het mij vraagt: twee gelijkwaardige tools; ze zullen allebei wel deugen.

De stellingen

Het pronkerige, pauwige Kieskompas heeft in overleg met alle Goirlese, politieke partijen 31 stellingen bedacht, geënt op actuele kwesties. Veel van die kwesties spelen in het hele land (opvang asielzoekers, jeugdzorg, armoedebestrijding, voorrang statushouders bij huurwoningen, enz.), dus die stellingen zijn snel geformuleerd. Maar er zijn ook diverse stellingen die specifiek op de gemeente Goirle betrekking hebben: een eventuele fusie met Tilburg, de functie van het Kloosterplein, een bouwhal voor o.a. carnavalswagens, windmolens, geluidsscherm langs de A58, en meer BOA’s. De Goirlese politieke partijen mochten op al die stellingen reageren. Hun antwoorden werden door het Kieskompas gecontroleerd, ‘grondig gecontroleerd’ zelfs. ‘Zo maken we de standpunten transparant en waken we voor politiek opportunisme’, vult het Kieskompas tamelijk wijsneuzig daaraan toe. Ergo, de partijen moesten aantonen, dat hun standpunten niet even ter plekke waren verzonnen, maar gestaafd konden worden aan eerdere vastgelegde beleidsvisies.

Start

‘Mooi’, zegt u enthousiast, ‘wanneer kan ik met dat prachtige instrument aan de slag?’ ‘Meteen’, luidt het antwoord want op maandagavond 23 februari is het Goirlese Kieskompas gelanceerd. Dat gebeurde in de commissiekamer van het gemeentehuis. Alle partijen waren vertegenwoordigd en de aanwezigen begonnen na een opbeurend toespraakje van de burgemeester hun antwoorden in te vullen. Spannend! Want het zal je maar gebeuren, dat je als lid van bijvoorbeeld de Partij van de Arbeid uitkomt bij de VVD. Oei, pijnlijk. Maar gelukkig, langs de hele kring werden zuchten van verlichting geslaakt: iedereen was helemaal bij de eigen partij uitgekomen. Midden in de roos!

En nu u

Type in: kieskompas.nl en vul dan bij ‘klik hier’ Goirle in. Ik heb het zojuist zelf even gedaan, en ik schrok. Ik zit bijna precies in het midden waar de as links-rechts en de as progressief-conservatief elkaar kruisen. Helemaal middle of the road. Niet links, niet rechts, gewoon ein Mann ohne Eigenschaften. Terwijl ik van mezelf het idee heb dat ik nogal eens extreem uit de hoek kom, qua politieke opvattingen. Ooit, lang geleden, stemde ik zelfs op de Partij tot Liquidatie van Nederland. Daarna jarenlang PSP. En vervolgens werd ik een gezeten, en gezette burgerman, en nu, godbetert, kom ik uit bij Lijst Riel Goirle. Sorry, dit moet ik even verwerken.